ATV ekranlarındaki boşanma sahnesine yönelik düşüncelerimiz

          AÇIKLAMA

ATV de yayınlanan “Sen Anlat Karadeniz” adlı dizinin son bölümünde yer alan bir boşanma davasının mahkeme salonunda görülmesi sırasında, mahkeme hakiminin SEGBİS aracılığı ile Adli Görüşme Odasına bağlanarak, görevli uzman aracılığı ile çocuğun tercihinin alınması sırasında hukuken ve pedagojik açıdan doğru olmadığı kanaatinde olduğumuz sahneler üzerine bu açıklamayı yapmak gerekmiştir. Zira televizyon kitleler üzerinde son derece etkili bir  kitle iletişim aracıdır. Dolayısı ile olay tarafımızdan yorumlanarak toplumu bilgilendirmek ve dizide sosyal hizmetler görevlisi ifadesi ile tarif edilen mahkeme uzmanları hakkında bir açıklama yapmak gereği duyulmuştur.

Boşanma davaları içinde yer alan “velayet” ve “şahsi ilişki” konularında mahkemeye sunulan raporlar, Aile Mahkemesi bünyesinde Psikoloji, pedagoji ve sosyal hizmet alanlarından mezun ve Aile Hukuku konularında eğitim almış uzmanlar tarafından hazırlanmaktadır.

Bu raporlar, taraflar arasındaki uyuşmazlığın nedenlerine ilişkin araştırma ve inceleme yapılarak, çocuğun yaşı ve gelişimine uygun profesyonel yaklaşımda bulunularak yapılan görüşmeler neticesinde hazırlanmaktadır. Bu raporlar mahkemeyi aydınlatıcı ve mahkemenin kararını direkt olarak esastan etkileyen raporlardır. Bu yönüyle Aile Mahkemeleri birer ihtisas mahkemesi olarak çalışmaktadır.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları sözleşmesi 12. Madde: “Çocuğun görüşünün alınması ilkesi”; 1.Taraf Devletler, görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğun kendini ilgilendiren her konuda görüşlerini serbestçe ifade etme hakkını bu görüşlere çocuğun yaşı ve olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özen gösterilmek suretiyle tanırlar. 2. Bu amaçla, çocuğu etkileyen herhangi bir adli veya idari kovuşturmada çocuğun ya doğrudan doğruya veya bir temsilci ya da uygun bir makam yoluyla dinlenilmesi fırsatı, ulusal yasanın usule ilişkin kurallarına uygun olarak çocuğa, özellikle sağlanacaktır, şeklinde belirlenmiş olup, çocuğun görüşünde yaş sınırlaması koymamaktadır. Çocuğun görüş ve tercihlerinde aslolan ayrımsal güce sahip ve idrak kabiliyetine haiz olmasıdır, bu kabiliyet çocuğun olgunluk düzeyiyle ilişkili olduğu kadar, çocuğun etki, baskı ve telkin altında bulundurulmasıyla da ilişkilidir. Bu haliyle, videoda Hakim rolünü üstlenen kişinin “7-12 yaş arası çocukların ne istediğini önemsiyoruz” ifadesi ve sonrasında salt çocuğun tercihine binaen karar vermesi, uygulamanın usulüne dair kamuoyunda yanlış bir algı yaratacaktır.

Bu haliyle yayınlanmış olan görüntü, bir Aile Hukuku yargılamasına son derece olumsuz bir örnek teşkil etmiştir. Boşanma sürecine girmeyi düşünen, bu süreç içinde olan ve süreci tamamlayan insanlarda yersiz endişe ve yargılara yol açacaktır. Söz konusu görüntünün yer aldığı dizinin konusu itibariyle toplum nezdinde;  Aile Mahkemesi bünyesinde görev yapan hakim ve uzmanların (psikolog, pedagog, sosyal hizmet uzmanı), karı-koca arasındaki anlaşmazlığa ve özellikle kadınların yaşadığı mağduriyete duyarsız kaldığı, yaşı küçük bir çocuğun içinde bulunduğu zorlu süreçte çocuğun bir de tercih yapmaya zorlandığı ve çocuğun genel ruh halinin analiz edilemediği, mahkeme hakimi ve uzmanlarının Uluslararası yasalardan bi haber olduğu algısını yaratacaktır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.05/06/2018

            ASUD